Goeienavond beste lezer,

Die Peter Paulus Rubens was me er toch eentje. Nu het Louvre bekendmaakte dat het zijn Maria de Medici-cyclus gaat restaureren, keek ik nog eens naar die schilderijen. En daar valt onder meer De meerderjarigheid van Lodewijk XIII op. U kunt het bekijken in het artikel hierover in deze nieuwsbrief.

Rubens schildert er de jonge Lodewijk op een boot waarop enkel vrouwen zitten: zijn moeder en zes roeisters. De man die staat te pronken terwijl de vrouwen werken, zo kennen we het patriarchaat wel. Alleen schilderde Rubens een allegorie, waarbij de boot Frankrijk symboliseert, en de vrouwen allemaal deugden voorstellen. En omdat deugden nu eenmaal altijd als vrouwen worden afgebeeld, zat Lodewijk dus met allemaal vrouwen in de boot.

Daarbij valt wel op dat ze in de jaren 1620, toen Rubens het doek schilderde, grote problemen schenen te hebben met het naaien van jurken. Want bij alle deugden floept er minstens één borst uit. En hoe meesterlijk en zwierig Rubens ook schilderde, op geen enkel moment lijkt er een logische verklaring waarom die borsten zo vrolijk goeiedag komen zeggen.

Toch heeft ook dat een verklaring: de naaktheid benadrukt dat de deugden van een hogere orde zijn. Kledij was meer iets voor de gewone stervelingen. Of die gewone stervelingen die zijn schilderij zagen dat ook allemaal zo interpreteerden, of ze er naar keken zoals hedendaagse stervelingen naar Onlyfans, zullen we nooit weten.

Jan-Werner Müller, politicoloog Princeton